Column Arie Cupé: I’LL REMEMBER YOU, NATASCHA EMANUELS!

 In 1982 debuteerde Arie Cupé in het liedjesprogramma 'Van Oklahoma tot Anatevka' en sindsdien heeft hij in vele voorstellingen acte de présence gegeven. De meeste recente voorstellingen waar Arie Cupé in te zien was waren “De Jantjes” en “Harrie let op de kleintjes” In de columns die Arie Cupé maandelijks voor ons zal schrijven, neemt hij je mee naar zijn rijke en persoonlijke theaterverleden.

In de zomer van 2000 belde Natascha Emanuels mij op met de vraag of ik haar nieuwe soloprogramma zou willen regisseren. Wij kenden elkaar niet. Maar ik wist natuurlijk wel een beetje wie ze was. Ze had in de jaren zeventig het omstreden ‘Het Vrouwenkabaret’ opgezet en er jarenlang programma’s mee gespeeld en eind jaren tachtig maakte ze een solo over Billie Holiday. Maar meer wist ik niet. Dat ze bijvoorbeeld in haar jonge jaren als danseres was begonnen en vrij snel als cabaretière/actrice een paar jaar in Londen had gewoond en gewerkt, dat hoorde ik later. Toen, terug in Nederland stond ze in de musicals ‘Hair’ en ‘Oh, Calcutta’. Maar goed, ze belde me dus ineens. Ze had de voorstelling ‘100 jaar Nederlands Cabaret in Nederland’ van het Amsterdams Kleinkunst Festival gezien, waarvan ik de regie had. Naar aanleiding daarvan wilde ze me graag als regisseur voor haar nieuwe theaterprogramma over de beroemde trompettist/zanger Chet Baker. Ze had zelf een script geschreven.

Natascha Manuals 03
In haar jonge jaren leerde Natascha Chet Baker persoonlijk kennen in de periode dat ze in Londen woonde. Ze had toen ook iets romantisch met hem. En door de jaren heen kwam ze Chet altijd tegen. Daar ging het programma over, haar persoonlijke verhaal met de wereldberoemde Baker. In 1988 logeerde Chet Baker in een Amsterdams hotel aan de Prins Hendrikkade. Het was een hele warme dag en toen hij het raam openschoof en vast wilde zetten met een pin, viel hij uit het raam en overleed ter plekke. De invloed van drugs is de reden geweest dat Chet zijn evenwicht verloor en naar beneden viel. In die tijd woonde Natascha om de hoek van dit hotel. Ze zag de foto van Chet in het Journaal op tv verschijnen en ze wist meteen wat dit betekende: Hij was dood.

Natascha Manuels
Het script volgde het leven van zowel Natascha als dat van Chet en hun ontmoetingen. De liedjes die Natascha in dit programma zou zingen kwamen allemaal uit het repertoire dat Chet in zijn leven had gezongen. De liedjes pasten dan steeds mooi bij het moment in het verhaal. De titel van de show was ‘I’ll remember you Chet Baker’ en dat dekte de lading natuurlijk.

Natascha zelf regisseerde ook theaterprogramma’s, bijvoorbeeld het eerste van Paul de Leeuw. En vanwege haar regie-kant had ze een reputatie van een pittige tante. Ook sommige leden van haar Vrouwencabaret waren het daar grondig mee eens. Dat hoorde ik toen ik in mijn omgeving vertelde dat ik met haar ging werken: ‘Nou, ik ben benieuwd of ze überhaupt naar je luistert’, zei er iemand fijntjes.

Nou goed. We begonnen dus met lezen. Met z’n tweetjes. Het stuk was uiteraard één grote monoloog onderbroken door liedjes. Al bij het lezen vond ik sommige stukken te lang, andere wat kort omdat het dan zó’n leuk verhaal was dat je daar dan wel wat méér over wilde weten. En zo bewerkten we samen het maagdelijke script. Dat ging heel goed. Ze was helemaal niet lastig. Maar misschien zou dat nog komen. Dat kwam niet. We hebben heel prettig gewerkt. Dat gebeurde bij Natascha thuis. Alles in haar ruime huiskamer werd aan de kant geschoven en het werd ineens een repetitieruimte.

De première was op 18 november 2000 in Bellevue in Amsterdam. Het is altijd een beetje eng als je ergens de regie van hebt gedaan, zo’n première. Voor een speler natuurlijk ook, maar die kan er nog iets aan doen, mooi spelen, mooi zingen, mooi dansen. Een regisseur kan op zo’n moment helemaal niks meer. Die kan alleen maar machteloos in een stoel gaan zitten kijken en hopen dat alles goed gaat en dat de show goed aan zal komen bij het publiek. Ik zat achter in de zaal van Bellevue. Naast me een lege stoel. Zo tien minuten voor aanvang kwam ineens Jasperina de Jong naast me zitten met ‘Jullie hebben zo fijn samengewerkt hè, vertelde Natas me’. Dat was natuurlijk prettig om te horen, maar ik werd er niet rustiger van natuurlijk. Een première met Jasperina náást me! Gelukkig werd het een mooie première. Blije gezichten, een groot applaus, een blije Natascha, dus we waren allemaal erg gelukkig.

De tour bleek wat moeizaam te verlopen omdat jazz-fans eigenlijk alleen jazz wilden horen en theaterliefhebbers hoefden weer juist al die liedjes niet, maar wel Natascha’s verhaal. Maar al met al heeft Natascha er een fijne voorstelling aan gehad. We zagen elkaar in de jaren erna regelmatig, dan weer een tijdje niet en dan weer wel, zoals dat gaat. Contact is er altijd gebleven.

Na de dood van haar wederhelft Anne Fortuin bleek dat Natascha aan het dementeren was. Haar goede vriendin Cilly Dartell stond haar waar ze maar kon bij. Omdat zij in het buitenland woont kon dat natuurlijk alleen als ze hier verbleef. En ik ging ook wel naar haar toe, op weg naar de bus van de ‘De Jantjes’. Gelukkig was er een mevrouw die de zorg voor Natascha op zich nam en met haar bijvoorbeeld kwam kijken bij ‘De Jantjes’. Daar genoot ze van.

Natascha Manuals 04.jpg
Mijn Martin is vrijwilliger in de Vreugdehof, een revalidatie- en verpleeghuis in Amsterdam. Hij kwam op een dag thuis en vertelde dat Natascha daar was opgenomen. Ze was heel erg achteruit gegaan. Telefonisch vertelde een mevrouw van de Vreugdehof me dat ze niet meer alleen kon wonen en ze waarschijnlijk niet meer zou herkennen. Ik was er de volgende dag en werd toch heel blij toen ze ‘Aah Arie!’ riep, zodra ik dichterbij was gekomen. Het ging vrij snel steeds meer achteruit. Ze was dol op Martin. Natascha sprak het laatste half jaar helemaal niet meer. Alleen die blije ogen. Die had ze altijd. En als je dan hand in hand zit is er tóch contact.

Op een dag kwam Willeke Alberti zingen in de Vreugdehof. Ik zat met Natascha vooraan in de zaal, ze kon het allemaal heel goed zien en horen. Nou is het zo dat het in zo’n huis soms een minuut of tien duurt voor je áánkomt bij dementerende mensen. Dat was nu ook het geval. Daarná werd het één gróót feest. Mensen zongen mee, huilden en lachten weer. Willeke kan dat natuurlijk heel erg goed. Na afloop vroeg ik aan Natascha of ze het mooi had gevonden. Ik dacht, ze kan niet meer praten, maar dan kan ze knikken ofzo. Maar ineens zei ze: ‘In het begin, moeilijke zaal’. Ik schrok natuurlijk sowiesó omdat ze plotseling iets zei, maar dit! Hoe werkt een brein hè. Het artiest-zijn was nog helemaal niet uit Natascha verdwenen. Het zát nog ergens in haar wezen. Ze heeft nooit meer iets gezegd. Op 12 mei 2018 overleed ze.

Ze wordt gemist: I’ll remember you, Natascha Emanuels!

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive Module Information