Column Arie Cupé: THE MIAMI NIGHTMARE

Column Arie Cupé: THE MIAMI NIGHTMARE

 In 1982 debuteerde Arie Cupé in het liedjesprogramma 'Van Oklahoma tot Anatevka' en sindsdien heeft hij in vele voorstellingen acte de présence gegeven. De meeste recente voorstellingen waar Arie Cupé in te zien was waren “De Jantjes” en “Harrie let op de kleintjes” In de columns die Arie Cupé maandelijks voor ons zal schrijven, neemt hij je mee naar zijn rijke en persoonlijke theaterverleden.

Als zangeres was zij in Amerika in de jaren ’50 en ’60 redelijk succesvol. Ze was ook ooit Miss Oklahoma en dus een echte beauty-queen: Anita Bryant. Maar met andere ‘queens’ was mevrouw Bryant niet zo blij. En dat was niet zomaar een kwalijk klein persoonlijk tekortkominkje. Nee, haar naam ging in 1977 ineens de hele wereld door omdat zij verkondigde dat homoseksuelen heel erg zondig waren. Deze dame, begonnen in een onschuldige reklame als ‘Orange Girl’ om lekkere sinaasappelen te promoten, ontpopte zich tot een ultra-rechtse antihomoactiviste. ‘Homoseksuelen zijn een gevaar voor onze kinderen’, riep ze.

Het klinkt nu allemaal een beetje lachwekkend wat ik opschrijf, maar zij ging heel ver. We mochten geen leraar zijn, je moest niet met ons omgaan, alle bestaande mensenrechten moesten ons worden ontnomen, eigenlijk moesten alle homoseksuelen gewoon dood.

In diezelfde periode trad politicus Harvey Milk openlijk als homoseksuele man naar buiten en vocht juist voor gelijke rechten. De held werd gekozen in de gemeenteraad van San Francisco. Een jaar later al werd hij door zijn politieke rivaal Dan White vermoord. Dat White een goede kameraad van Anita Bryant was is natuurlijk helemaal geen verrassing.

We gaan weer even terug naar die Anita en naar 1977. De sfeer daar in Amerika was dus heel gespannen op homo-gebied. Anita vond ons dus zondig en wij móesten wel ongelukkig zijn. We moesten veranderen! Bekeren! Ze was lid van een tot de Southern Baptist Convention behorende kerk, een griezelige club. Bryant baseerde haar overtuiging op haar christenfundamentalistisch geloof. ‘Save Our Childeren’ was haar leus, waar ze heel veel gehoor mee vond.

Goed, dat speelde zich allemaal dus af in Amerika. Die berichten waren uiteraard ook bij ons in Nederland terechtgekomen. Daar werden wij kwaad over. Stichting Vrije Relatierechten had al in juni in de plaatselijke Miami Herald een advertentie geplaatst dat wij in Nederland niet gediend waren van de handel en wandel van Antia Bryant. Met kerstmis wilde de SVR het spectaculair aanpakken: Een pagina-grote advertentie in Time Magazine, dat met vier miljoen lezers door veel meer mensen zouden worden gezien. De kosten hiervoor bedroegen 40.000 gulden. Hoe kwamen zij daar aan? Een actie! Henk Krol kwam in beeld. Die deed in die jaren nog verstandige dingen. Henk nam de productie op zich van een benefietconcert dat op 8 oktober 1977, vanaf middernacht plaatsvond. Locatie: Concertgebouw, Amsterdam. Presentatie: Mies Bouwman. Radio Stad, de voorloper van RTVNH, zond het live op de Amsterdamse radio uit.


Mijn broer Freek en zijn vaste vriend (Jazeker! We zijn zo’n roze gezin) zaten vóór in de zaal. Ik was 15 jaar en zat bij mijn ouders op bed om met z’n drietjes naar de radio te luisteren. Mies opende de avond grandioos: ‘Goeienacht mensen in het Concertgebouw, welkom bij de Miami Nightmare! Welkom! Waarom sta ik hier? Ik sta hier omdat er in Amerika een eng mens is en omdat dát mens en alle Amerikanen moeten weten dat wij daar in Holland niet van gediend zijn en daarom is de opbrengst van deze avond, waarin ik een zeer minimale functie heb, bestemd voor die advertentie in Time Magazine met kerstmis zodat ze daar eens allemaal goed zullen merken wat voor een land Holland is, wat voor een werelddeel Europa is, dat lijkt me een hele zinnige zaak, daarom sta ik vanavond hier!’. En om meteen maar gedachten tegemoet te komen, die wellicht in de zaal en bij de mensen thuis bij de radio opkwamen dat het hier in Holland en in Europa nou óók niet allemaal even fijn is op homo-gebied, vervolgde Mies: ‘Ik moet u eerlijk ook nog iets benauwends vertellen; ik sta hier óók omdat ik absoluut niet geloof, wat een heleboel mensen zeggen, dat Anita Bryants alleen in Amerika zitten. Ik heb het idee dat ze overál zitten. En als ik denk aan de anonieme brieven die ik meteen al kreeg toen mijn naam in verband met deze actie werd gebracht, dan denk ik: Anita Bryants in Nederland, hou je mond!

Martine Bijl

Hier zijn wij vanavond in het Concertgebouw!’ Nou, dat was even een begin van een avond. Vele artiesten traden op: Martine Bijl, Adèle Bloemendaal, Sylvia de Leur, Robert Long, Pia Beck, Albert Mol en véle, véle anderen. Burgemeester Polak van Amsterdam deed een toespraak waarin hij vertelde dat ook híj brieven had ontvangen: ‘Dat die mensen vermoord worden daar zijn we beslist op tegen, maar dat er homofielen bestáán en dat die gesteund worden in hun gruwel, zoals dat in de Bijbel staat, daar hebben wij veel bezwaar tegen! Amerika heeft toch genoeg mensen die daar kunnen appelleren en in dat december-nummer kan toch iets beters staan dan een gruweladvertentie’. Dames en heren, hier sta ik! Met overtuiging!’ Dank u wel, Burgemeester!

Mary Servaas

Het hoogtepunt was de Zangeres Zonder Naam. Zij verzorgde de afsluiting van de manifestatie. Zij kwam met een lied waarvoor zijzelf de tekst had geschreven, speciaal voor deze avond: ‘Luister Anita!’. Een echt protestlied. Het werd steeds bedolven onder applaus toen Mary Servaes het zong en daarom zong ze het gewoon nóg een keer omdat ze vond dat er veel van de tekst verloren was gegaan. Ja, ja, dát is nog es protest voeren! Heel goed van haar. Het Concertgebouw stond op z’n kop!

Na deze avond is Mary ook de studio in te gaan om het lied op de plaat te zetten, waarbij haar platenmaatschappij Bovema haar nog wel vroeg of het wel verstandig was om zich zo openlijk achter de homo’s en lesbiennes te scharen. Maar dat deed Mary dus wel en de plaat kwam uit. Kennelijk had de platenmaatschappij niet zo’n trek in problemen met hun zangeres. Er was een run op de plaat, maar toch bleek de plaat niet verkrijgbaar als fans daar in de winkel om vroegen. Er werd niet meer geleverd aan de winkels. Mary haalde verhaal bij Bovema en kreeg te horen dat ze daar bang waren dat de plaat niet goed zou zijn voor haar image. Jawel. Mary zong het wel bij Mies in haar tv-programma ‘Netwerk’. Pas in de 80-er jaren verscheen het lied ineens op allerlei verzamel-LP’s van Mary, in 1995 kwam er zelfs een dubbel-CD uit met de titel ‘Luister Anita’ en twee jaar later een CD-Single van het liedje. Dus het is uiteindelijk niet verloren gegaan.

Terug naar de avond in het Concertgebouw. Het duurde tot diep in de nacht. Het was geslaagd. De advertentie kwam in Time Magazine. Het doel was bereikt. Maar de strijd tegen homohaat en discriminatie moeten we blijven voeren. Overal in de hele wereld. Ook hier. Waakzaam blijven! Opkomen voor de rechten van de mens. De rechten van iederéén!  Punt       

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive Module Information