Wij 'houwe' van Ciske de Rat!



Ciske de Rat, wie kent hem niet? Het Amsterdamse straatschoffie heeft inmiddels vele harten gestolen. De film dateert uit 1984 en is cultureel erfgoed te noemen. In 2007 wordt van dit oer-Hollandse verhaal een musical gemaakt, gebaseerd op de boeken van Piet Bakker. Een hernieuwde versie, anno 2016, gaat op 20 november in het DeLaMar Theater in première. En zo is Ciske opnieuw in het theater te bewonderen.

De musical vertelt het levensverhaal van Ciske Vrijmoeth. We zien niet alleen zijn jeugd, het deel dat we kennen uit de film, maar we krijgen ook te zien hoe het Ciske vergaat in zijn verdere leven. Beide verhalen spelen zich om en om en naast elkaar af. Zo staat Cis de man geregeld naast de kleine Ciske en herinnert hij zich hoe zijn jeugd was. Dit zorgt voor ontroerende momenten. Het verhaal begint in 1939, als Cis zich meldt als soldaat Vrijmoeth op het Centraal Station om deel te nemen aan de oorlog en klaar is om af te reizen richting de Grebbeberg. Hierna zien we de kleine Ciske die in 1925 voor het eerst zijn opwachting maakt op school, wat veel onrust met zich meebrengt.

De rol van kleine Ciske wordt gespeeld door meerdere jongens. De eer om de première te spelen is aan Silver Metz, en ik begrijp wel waarom. Zijn bijdehante voorkomen en zijn guitige snoetje heeft hij al mee. Maar ook zijn acteer- en zangprestaties zijn erg goed. Hij valt geen moment uit zijn rol en verliest geen tel zijn concentratie. Hij is een echte Ciske! Hij heeft dan ook het publiek aan zijn kant met zijn grappen, met zijn uitspraken, met zijn Amsterdamse accent en met zijn aandoenlijkheid. De scène waarin hij zijn moeder doodt, is er één die het publiek muisstil weet te krijgen en waarbij de spanning in de zaal om te snijden is.

Ellen Evers speelt de rol van het rotwijf, Ma Vrijmoeth. Iemand om te haten! Ondanks dat het een relatief kleine rol is, weet Evers er alles uit te halen wat er uit te halen valt en haalt ze het bloed onder je nagels vandaan. Tegenovergesteld hiervan zijn Brigitte Nijman als Tante Jans en Bas Keijzer als Vader Vrijmoeth. Dit koppel ontmoet elkaar in de wasserette van Jans en heeft alleen maar het beste met de kleine Ciske voor. Dit geldt ook voor meester Bruijs, die gespeeld wordt door Ad Knippels en wie Cis jaren later weer tegen het lijf loopt tijdens de strijd om De Grebbeberg. Boris van der Ham maakt zijn rentree op de planken.  Hij weet in zijn rol als Muysken wel degelijk te overtuigen.

Danny de Munk wordt als twaalfjarig jochie bekend als Ciske de Rat. En nu, ruim 30 jaar later, kruipt hij opnieuw in de huid van Ciske. Een rol die hem zeer dierbaar is geworden en destijds het begin van zijn carrière betekende. De overstap naar musical maakt hij als 19-jarige jongen. Een stap die hem ver brengt en waarna een mooie musicalcarrière volgt. De Munk besluit na jaren terug te keren naar zijn roots en het levenslied nieuw leven in te blazen. Maar toch, voor een laatste keer in de huid van Ciske kruipen, die kans moet hij pakken. En er zijn wel degelijk verschillen te zien, maar met name te horen, in vergelijking met de versie uit 2007. Zo is zijn stem allesbehalve een ‘musicalstem’ te noemen en zingt hij, naar eigen zeggen, met zijn eigen stemgeluid dat warmer is dan gebruikelijk in musicals. En dit is iets wat de authenticiteit van het verhaal, maar ook van de acteur in dit geval, ten goede komt. De Munk maakt indruk met zijn vertolking van Cis de man en met nummers als ‘Amsterdam’, ‘Die ene Seconde’ en ‘Oorlog in mij’. Het duet met de kleine Ciske aan het eind van de voorstelling is een heuse tranentrekker en komt erg overeen met het verhaal van Danny en zijn leven met Ciske. Mooi!

Het decor is vernieuwd en robuuster dan de vorige versie. Dit zorgt voor een intiemere sfeer en het lijkt wel of de scènes hierdoor intenser binnenkomen. De muziek en liedteksten, van Henny Vrienten en André Breedland, zijn meesterlijk. Er lijkt overal een dubbele lading in te zitten. Is het niet qua emotie dan is het wel qua dimensie. Zoals in het nummer ‘Niets te kiezen’ waarin je, als je goed luistert, het geluid van een rijdende trein kunt horen.

En zo kunnen we concluderen dat wij van Ciske houden. Ciske de Rat is een verhaal dat te allen tijde actueel blijft en je raakt. De sterke acteer- en zangprestaties van de cast en het ensemble, de prachtige muziek en het indrukwekkende verhaal bezorgen je meer dan alleen kippenvel. Een schoffie, èn een musical, om van te houwe!

Kijk voor meer informatie op www.stage-entertainment.nl

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive Module Information